ICE Sınır Dışı İşleminin Öngörülebilir Olmadığını Hangi Deliller Gösterir?

Kesinleşmiş bir sınır dışı kararı, ICE’ın kişiyi gerçekten ne zaman sınır dışı edebileceği sorusunu tek başına cevaplamaz. Bir kişi aylar boyunca ICE gözaltında kalabilir. Buna rağmen seyahat belgesi düzenlenmemiş, ilgili ülke kişinin kabulünü teyit etmemiş veya somut bir sınır dışı tarihi ortaya çıkmamış olabilir.

Kesinleşmiş sınır dışı kararı (final removal order) sonrası gözaltıda zaman önemlidir. Ancak belirli bir noktadan sonra yalnızca kaç gün geçtiğine bakmak yeterli değildir. Zadvydas v. Davis kapsamında temel soru, sınır dışı işleminin (removal) makul şekilde öngörülebilir gelecekte gerçekleşmesi için anlamlı ve somut bir ihtimal bulunup bulunmadığıdır.

Bu nedenle ailelerin yalnızca gözaltı süresini takip etmesi yerine, removal sürecinin gerçekten ilerleyip ilerlemediğini gösteren kayıtları da koruması gerekir. Seyahat belgesi başvuruları, konsolosluk yazışmaları, ICE custody kararları, başarısız sınır dışı girişimleri ve kişinin sürece ne ölçüde iş birliği yaptığına ilişkin belgeler bu değerlendirmede önemli hale gelebilir.

“Makul Şekilde Öngörülebilir” Ne Anlama Gelir?

Buradaki hukuki soru, sınır dışı işleminin teorik olarak bir gün mümkün olup olmayacağı değildir. Asıl mesele, hükümetin kişiyi makul şekilde öngörülebilir bir gelecekte gerçekten sınır dışı edebilmesi için önemli bir ihtimal bulunup bulunmadığıdır.

8 U.S.C. § 1231, kesinleşmiş sınır dışı kararı sonrası gözaltı ve removal sürecinin temel yasal çerçevesini düzenler. Kanun genel olarak 90 günlük bir removal period öngörür. Ancak bu sürenin başlangıcı ve hesabı, dosyanın usuli durumuna, temyiz sürecine veya removal işlemini durduran bir mahkeme kararının bulunup bulunmadığına göre değişebilir.

ABD Yüksek Mahkemesi, Zadvydas v. Davis kararında karar sonrası gözaltının sınırsız devam edemeyeceğini açıkladı. Mahkeme altı aylık dönemi makul kabul edilen bir eşik olarak ele aldı. Bu süreden sonra gözaltındaki kişi, sınır dışı işleminin makul şekilde öngörülebilir gelecekte gerçekleşmesine ilişkin önemli bir ihtimal bulunmadığına inanmak için güçlü bir neden ortaya koyarsa, hükümetin buna karşı yeterli delille cevap vermesi gerekir.

Bu nedenle altı ayın dolması otomatik tahliye anlamına gelmez. Altı aylık noktanın önemi, delillerin ve removal sürecinin fiili durumunun daha yakından incelenmeye başlamasıdır.

90 günlük dönem, altı aylık Zadvydas çerçevesi ve kesinleşmiş karar sonrası habeas corpus yolunun genel yapısı için kesinleşmiş sınır dışı kararından sonra habeas corpus rehberimizi inceleyebilirsiniz. Bu yazının odağı ise daha dardır: removal işleminin gerçekten ilerleyip ilerlemediğini hangi kayıtların gösterebileceği.

Ayrıca Yüksek Mahkeme, Johnson v. Arteaga-Martinez kararında 8 U.S.C. § 1231(a)(6) hükmünün, yalnızca altı aylık gözaltı süresi dolduğu için hükümetin ispat yükünü taşıdığı otomatik bir göçmenlik mahkemesi kefalet duruşması hakkı yaratmadığını belirtti.

Takvim önemlidir, ancak delil kaydı çoğu zaman daha fazla şey söyler. Asıl soru ICE’ın sınır dışı işlemi için somut olarak ne yaptığı ve bu çabaların gerçekten sonuç verip vermediğidir.

Hangi Deliller Sınır Dışı İşleminin İlerlemediğini Gösterebilir?

Tek bir belge, sınır dışı işleminin artık makul şekilde öngörülemediğini otomatik olarak kanıtlamaz. Daha anlamlı bir değerlendirme genellikle aynı yönde işaret eden birden fazla kaydın birlikte incelenmesiyle ortaya çıkar.

Güncel 8 C.F.R. § 241.13 düzenlemesi de uygun durumdaki gözaltındaki kişinin, removal işleminin makul şekilde öngörülebilir gelecekte gerçekleşmesine ilişkin önemli bir ihtimal bulunmadığı iddiasını destekleyen belgeler sunabilmesine imkan verir.

Seyahat Belgesi Hala Düzenlenmemişse

Birçok sınır dışı işlemi için pasaport, laissez-passer veya ilgili ülkenin kabul ettiği başka bir seyahat belgesi gerekir. ICE uzun süredir böyle bir belgeyi almaya çalışıyor ancak sonuç elde edemiyorsa, yalnızca “pasaport yok” demek yerine bu belgenin alınması için yapılan girişimlerin kaydını ortaya koymak daha anlamlıdır.

Önemli olabilecek belgeler arasında şunlar yer alabilir:

• Pasaport başvurusu veya yenileme talepleri;
• Seyahat belgesi başvuru formları;
• Konsolosluk görüşmesi bildirimleri;
• Belgelerin teslim edildiğini gösteren makbuz veya kayıtlar;
• Büyükelçilik veya konsolosluktan gelen yazılı cevaplar; ve
• Çözülmemiş seyahat belgesi sorunlarından söz eden ICE bildirimleri.

Buradaki önemli ayrım, normal şekilde devam eden geçici bir belge süreci ile aylar boyunca sonuç vermeyen ve removal için gereken temel belgenin hala elde edilemediğini gösteren kayıt arasındadır.

İlgili Ülke Kişinin Kabulünü Teyit Etmiyorsa

Sınır dışı işlemi yalnızca ABD makamlarının iradesine bağlı değildir. Bazı dosyalarda ilgili ülkenin kişinin vatandaşlığını doğrulaması, seyahat belgesi düzenlemesi veya fiziksel geri dönüşü kabul etmesi gerekir. ICE da kendi visa sanctions açıklamasında, bazı ülkelerin kendi vatandaşlarını kabul etmeyi reddetmesinin veya geciktirmesinin removal işlemlerini geciktirebildiğini belirtiyor.

Elbette konsolosluktan gecikmeli cevap alınması tek başına bir Zadvydas sonucu doğurmaz. Ancak uzun süredir devam eden talepler, sonuçsuz görüşmeler ve kişinin kabul edileceğine dair halen bir teyit bulunmaması dosyaya özgü removal ihtimalini değerlendirirken önem kazanabilir.

Önceki Sınır Dışı Girişimleri Başarısız Olduysa

ICE’ın daha önce kişiyi fiilen sınır dışı etmeye çalışmış ancak işlemi tamamlayamamış olması da delil kaydının önemli bir parçası olabilir.

Örneğin:

• Planlanan bir sınır dışı işlemi gerçekleşmemiş olabilir;
• Gerekli seyahat belgesi bulunmadığı için uçuş iptal edilmiş olabilir;
• İlgili ülke kabul işlemini sonuçlandırmamış olabilir;
• Kişi removal amacıyla başka bir tesise götürüldükten sonra tekrar gözaltı tesisine gönderilmiş olabilir; veya
• Birden fazla lojistik girişim gerçek bir sınır dışı işlemiyle sonuçlanmamış olabilir.

Burada yalnızca girişimin başarısız olması değil, neden başarısız olduğu ve aynı engelin hala devam edip etmediği önemlidir.

ICE Hala Somut Bir İlerleme Gösteremiyorsa

“Seyahat belgeleri bekleniyor” veya “removal çalışmaları devam ediyor” gibi ifadeler dosyanın açık olduğunu gösterebilir. Ancak bu ifadeler tek başına sınır dışı işleminin ne kadar yakın olduğunu açıklamaz.

Daha anlamlı bir kayıt, tarihlere ve somut gelişmelere dayanır. Son belge talebi ne zaman gönderildi? Konsolosluk cevap verdi mi? Görüşme yapıldı mı? Kabul teyidi geldi mi? ICE bir sonraki somut adımı veya gerçekleştirilebilir bir removal planını belirleyebiliyor mu?

ICE’ın Kendi Kayıtları Neleri Ortaya Koyabilir?

Ailelerin elinde çoğu zaman dosyanın yalnızca bir bölümü bulunur. ICE’ın kendi custody belgeleri ise kurumun removal sürecini neden tamamlayamadığı veya neden ilerlediğini düşündüğü konusunda önemli bilgiler verebilir.

Post-Order Custody Review (POCR) kayıtlarında continued detention gerekçesi, seyahat belgesi işlemleri, kaçma riski, güvenlik değerlendirmeleri veya ICE’ın removal takvimi hakkındaki görüşü yer alabilir. Ancak 8 C.F.R. § 241.4 kapsamındaki custody review süreci ile § 241.13 kapsamındaki “reasonably foreseeable removal” değerlendirmesi aynı prosedür değildir.

Delil odaklı bir incelemede aşağıdaki kayıtları mümkünse saklayın:

• Yazılı custody kararları;
• POCR veya başka custody review bildirimleri;
• Seyahat belgesiyle ilgili ICE talimatları;
• İş birliği yapılmadığını iddia eden bildirimler;
• Gözaltının neden devam ettiğini açıklayan yazılı kararlar;
• Konsolosluk randevu veya görüşme kayıtları; ve
• Başka bir ülkenin kabulünü sağlamaya yönelik girişimleri gösteren belgeler.

Bir custody kararı tahliye talebini reddetmiş olsa bile yine de önemli olabilir. Çünkü karar, ICE’ın o tarihte gözaltının devamını ve removal ihtimalini nasıl gerekçelendirdiğini yazılı hale getirebilir. Daha sonra geçen süre ve yeni gelişmeler bu eski açıklamayla karşılaştırılabilir.

Kişinin İş Birliği Neden Önemlidir?

Removal işleminin öngörülebilir olmadığına ilişkin bir değerlendirme, yalnızca hükümetin yaptıklarına bakamaz. Gözaltındaki kişinin yasal sınır dışı işlemleriyle ne ölçüde iş birliği yaptığı da incelenmelidir.

8 U.S.C. § 1231(a)(1)(C), kişinin gerekli seyahat belgeleri için zamanında ve iyi niyetli başvuru yapmaması, bunu reddetmesi veya kendi eylemleriyle removal işlemini engellemesi halinde removal period hesabının etkilenebileceğini düzenler. 8 C.F.R. § 241.13 de seyahat belgelerinin alınmasına yönelik çabalarda kişinin uyum ve iş birliğinin değerlendirilmesini öngörür.

Bu nedenle iş birliğini gösteren belgeleri toplamak önemlidir:

• İmzalanmış seyahat belgesi başvuruları;
• Konsolosluk görüşmelerine katılım kayıtları;
• ICE’a teslim edilen kimlik belgelerinin kopyaları;
• Pasaport başvurusu makbuzları;
• Doğum belgesi veya ulusal kimlik belgesi elde etmek için yapılan girişimler; ve
• ICE’ın bilgi veya belge taleplerine verilen yazılı cevaplar.

ICE kişinin iş birliği yapmadığını ileri sürüyorsa bu konu göz ardı edilmemelidir. Avukatın ICE’ın tam olarak ne talep ettiğini, talebin ne zaman yapıldığını, kişinin nasıl cevap verdiğini ve gerçekten bir ret veya engelleme davranışının belgelenip belgelenmediğini incelemesi gerekir.

İstenen işlemleri düzenli biçimde yerine getiren ancak buna rağmen sınır dışı edilemeyen bir kişinin dosyası ile gecikmenin kişinin kendi davranışlarına bağlandığı bir dosya aynı şekilde değerlendirilemez.

Aileler Zaman İçinde Hangi Kayıtları Toplamalı?

Belgeleri anlamlı hale getirmenin en iyi yollarından biri tarih sıralı bir dosya oluşturmaktır. Amaç yalnızca çok sayıda evrak biriktirmek değil, removal girişimlerinin nasıl ilerlediğini ve nerede durduğunu gösterebilen bir zaman çizelgesi oluşturmaktır.

Gözaltı süresinin kendisini ve altı aylık eşiğin daha geniş hukuki önemini incelemek için 6 ayı aşan ICE gözaltısı ve habeas corpus rehberimize bakabilirsiniz. Bu sayfada ise kasıtlı olarak süre tartışmasını tekrar etmek yerine, removal ihtimalini gösteren delillere odaklanıyoruz.

Zayıf Bir İddia ile Güçlü Delil Kaydı Arasındaki Fark Nedir?

Zadvydas değerlendirmesi dosyaya özgüdür. ICE’ın henüz bir sınır dışı tarihi vermemiş olması tek başına yeterli olmak zorunda değildir. Daha güçlü bir kayıt, removal işleminin neden giderek daha belirsiz hale geldiğini somut belgelerle gösterebilir.

8 C.F.R. § 241.13 kapsamındaki değerlendirmede kişinin removal çabalarıyla iş birliği geçmişi, hükümetin kişiyi ilgili ülkeye veya mümkünse üçüncü bir ülkeye sınır dışı etmek için yaptığı çalışmalar ve bu çalışmaların beklenen sonucu gibi faktörler önem taşıyabilir. Bu nedenle soyut bir “sınır dışı edilemiyor” iddiası yerine kronolojik ve belgeli bir kayıt çok daha anlamlıdır.

Deliller Ne Zaman Federal Habeas İncelemesini Gündeme Getirebilir?

Gözaltı devam ederken dosyadaki belgeler actual removal ihtimalinin giderek daha uzak hale geldiğini gösteriyorsa, federal habeas corpus başvurusu devam eden gözaltının hukuka uygunluğunu inceletmek için gündeme gelebilir.

Bu tür bir gözaltı itirazının amacı, göçmenlik hakiminin kesinleşmiş sınır dışı kararını yeniden yargılatmak değildir. İncelenen soru daha dardır: mevcut koşullar altında hükümetin kişiyi gözaltında tutmaya devam etmesi hukuken hala mümkün mü?

Federal habeas yetkisinin yasal temeli hakkında daha ayrıntılı bilgi için doğrulanmış Türkçe rehberimiz olan 28 U.S.C. § 2241 ve ICE gözaltısı rehberini inceleyebilirsiniz.

Bir dosyada federal mahkemeye başvuru düşünülmeden önce avukatın özellikle şu konuları incelemesi gerekir:

• Kesinleşmiş sınır dışı kararının tarihi ve mevcut usuli durumu;
• Zadvydas değerlendirmesi açısından hangi gözaltı döneminin hesaba dahil olduğu;
• Removal işlemini etkileyen herhangi bir judicial veya administrative stay bulunup bulunmadığı;
• Seyahat belgesi ve konsolosluk çalışmalarının tamamı;
• ICE’ın continued custody için verdiği en güncel açıklama;
• Gözaltındaki kişinin removal süreciyle tam olarak iş birliği yapıp yapmadığı;
• Belirlenen ülkeye veya mümkünse üçüncü bir ülkeye removal işleminin fiilen gerçekçi olup olmadığı; ve
• Kişinin tutulduğu yerdeki federal district court ve ilgili federal circuit tarafından uygulanan bağlayıcı hukuk.

Tek bir belge tahliyeyi garanti etmez. Her dosya için aynı süre de geçerli değildir. Güçlü bir hukuki değerlendirme, geçen süreyi, hükümetin fiili çalışmalarını, removal engellerini ve kişinin belgelenmiş iş birliğini aynı kayıt içinde bir araya getirir.

Sık Sorulan Sorular

ICE altı ay dolduğunda kişiyi otomatik olarak serbest bırakmak zorunda mı?

Hayır. Altı ay otomatik tahliye tarihi değildir. Zadvydas kapsamında bu süreden sonra kişi, removal işleminin makul şekilde öngörülebilir gelecekte gerçekleşmesine ilişkin önemli bir ihtimal bulunmadığına inanmak için güçlü neden ortaya koyduğunda hükümet bu gösterime karşı delil sunabilir.

Seyahat belgesinin olmaması tek başına yeterli midir?

Her zaman değil. Seyahat belgesinin alınamamış olması önemli olabilir. Ancak daha güçlü değerlendirme, belgenin ne kadar süredir beklendiğini, hangi girişimlerin yapıldığını, konsolosluğun ne cevap verdiğini ve removal işlemini gerçekleştirebilecek başka gerçekçi bir yol bulunup bulunmadığını da inceler.

Büyükelçilik veya konsolosluk hiç cevap vermiyorsa ne olur?

Uzun süreli konsolosluk sessizliği, tekrarlanan ve belgelenmiş iyi niyetli girişimlerle birlikte değerlendirildiğinde önemli olabilir. Tek bir cevapsız email yerine, aylar boyunca yapılan talepler, takip yazışmaları, görüşmeler ve ICE custody kararları daha anlamlı bir delil kaydı oluşturabilir.

ICE yakınımın iş birliği yapmadığını söylüyorsa ne yapmalıyız?

Bu iddia hukuki değerlendirmeyi önemli ölçüde etkileyebilir. Federal kanun, kişinin removal işlemini engellediği bazı durumlarda removal period süresinin uzamasına izin verir. Bu nedenle ICE’ın ne istediğini ve yakınınızın buna nasıl cevap verdiğini gösteren tüm belgeleri saklayın.

Post-Order Custody Review belgeleri kullanılabilir mi?

Evet. POCR kararları ICE’ın gözaltıyı neden sürdürdüğünü ve removal çalışmalarını nasıl değerlendirdiğini gösterebilir. Ancak POCR ile 8 C.F.R. § 241.13 kapsamındaki removal öngörülebilirliği değerlendirmesi birbirinden ayrı hukuki prosedürlerdir.

Habeas corpus başvurusu sınır dışı kararını iptal eder mi?

Gözaltıya yönelik habeas corpus başvurusu genel olarak kesinleşmiş sınır dışı kararının geçerliliğinden ziyade devam eden gözaltının hukuka uygunluğunu hedefler. Sınır dışı kararına doğrudan itiraz için farklı hukuki yollar ve yetki kuralları uygulanır.

Sadece Kaç Ay Geçtiğine Değil, Removal Kaydının Ne Gösterdiğine Bakın

Kesinleşmiş karar sonrası ICE gözaltısı aylarca devam ettiğinde ailelerin ilk baktığı şey doğal olarak takvimdir. Ancak güçlü bir hukuki değerlendirme ikinci bir soruyu da sormalıdır: geçen bu süre içinde sınır dışı işleminin gerçekten yaklaştığını gösteren ne oldu?

Seyahat belgeleri, konsolosluk cevapları, başarısız removal girişimleri, custody kararları, ilgili ülkenin kabul durumu ve kişinin iş birliğini gösteren belgeler, belirsiz bir bekleyişi somut bir delil kaydına dönüştürebilir.

Bu kayıt uzun süren gözaltıya rağmen sınır dışı işlemi yönünde anlamlı ilerleme bulunmadığını gösteriyorsa, federal habeas incelemesi daha yakından değerlendirilmesi gereken bir seçenek haline gelebilir. Amaç yalnızca “altı ay geçti” demek değildir. Amaç, devam eden idari gözaltının gerekçesi ile dosyanın fiili gerçekliği arasında artık bir uyumsuzluk oluşup oluşmadığını belgelemektir.

Kaynaklar

1. Zadvydas v. Davis, 533 U.S. 678 (2001) — U.S. Supreme Court, United States Reports
2. 8 U.S.C. § 1231 — Detention and Removal of Aliens Ordered Removed
3. 8 C.F.R. § 241.13 — Determination of Whether Removal Is Significantly Likely in the Reasonably Foreseeable Future
4. 8 C.F.R. § 241.4 — Continued Detention and Post-Order Custody Review
5. Johnson v. Arteaga-Martinez, 596 U.S. 573 (2022) — U.S. Supreme Court
6. U.S. Immigration and Customs Enforcement — Visa Sanctions and Foreign Government Cooperation With Removal